خودم عاقلم، چرا تقلید کنم؟

چرا تقلید؟

مدت هاست که در برخی دورهمی ها و یا گروه های مجازی تا اسمی از دین و آیین های اسلامی پیش می آید برخی با نگاه خاصی به برخی مسائل نگاه می کنند.

برای مثال اگر کاری که در هر علم و گروه و … انجام می شود را با همان کیفیت در باب دینی انجام دهند، یک برچسب منفی به آن زده و آن را یک کار قبیح جلوه می دهند!

یکی از تکالیفی که از این قاعده برخی مغرضین بی نصیب نمانده بحث تقلید در مسائل دینی می باشد.

برخی افراد وجود دارند که علاوه بر اینکه خود تخصصی در مسائل دینی ندارند، زمانی هم که سوال می شود مرجع تقلید شما کیست می گویند:

برای چه باید تقلید کنم؟

مگرخودم عقل ندارم؟

و از این نوع پاسخ هایی که هر کدام قابلیت بررسی دارد.

برای پاسخ به این سوال باید ازچند جهت به این مساله نگاه کرد:

الف: آیا تقلید یعنی نداشتن عقل؟

یک نکته ای که باید توجه داشت این است که تقلید نشانه توهین و عقل نداشتن نیست.

تقلید در مسائل تخصصی در هر علمی وجود دارد. برای مثال یک شخص که سواد دارد و خود می تواند در مسائل حقوقی به کتب قانونی مراجعه کند، باز هم خود را تابع نظر وکیل دانشته و برای دعاوی خود وکیلی را استخدام می کند، آیا این شخص بی عقل است؟ یا بی سواد در نظر گرفته می شود؟

یا یک شخصی که دارای مشکل روحی، روانی و یا خانوادگی است برای رفع مشکلات خود به مشاور رجوع می کند، در حالی که خود او می تواند کتب و مقالاتی را مطالعه، و نکاتی را به دست بیاورد.

آیا می توان این شخص را بی عقل و بی سواد در نظر گرفت؟

قطعا این نوع مراجعه ها نشان از بی عقلی و یا بی سوادی مقلد نبوده و بی احترامی به او تلقی نمی شود.

ب: چرا تقلید از مرجع؟

اما نکته ای که باید در ادامه مثال های بالا ذکرکنیم این است که تقلید یک رجوع غیر متخصص به متخصص می باشد.

ممکن است شخصی مطالعاتی در مورد مسائل دینی داشته باشد، اما این نشان از تخصص او نیست.

کما اینکه شاید کسی سیر مطالعاتی در باب حقوق و روانشناسی و مکانیک خودرو داشته باشد، اما تخصصی درباره مسائل حقوقی، علت پیدایش احکام قضایی، تبصره ها و… آن نداشته باشد.

لذا توجه به این مهم ما را بر آن می کند تا با نگرش دیگری به بحث تقلید نگاه کنیم.

ج: مگر چه علومی نیاز است؟

در باب تقلید علوم زیادی مورد بررسی قرار می گیرد. از مقدمات مباحث علمی احکام، مثل فقه و اصول گرفته تا رجال و درایه که هر کدام در استنباط احکام شرعی بسیار مهم و کلیدی هستند.

برای مثال وقتی یک مساله شرعی پیش می آید از جستجوی روایی آن گرفته تا بررسی سندی و رجالی گویندگان روایت، بررسی ایکه سلسله سند این روایات انسان ها درستی بوده اند یا نه؟ روایت مورد تایید قرآن و اهل بیت علیهم السلام هست یا نه؟ و بعد از گذراندن این مراحل، روش و اصول استنباط و بیرون کشیدن حکم از این حدیث سیری هست که فقط برای یک حکم شرعی طی می شود.

پس بیرون کشیدن احکام از روایات کار ساده ای هم نیست و کما اینکه در علوم دیگر رجوع به متخصص نیاز است در علوم دینی هم رجوع به متخصص آن لازم می باشد.

د: آیا من می توانم تقلید نکنم؟

در مورد این مساله هم باید بگوییم که انسان ها درمورد احکام شرعی به سه دسته تقسیم می شوند:

  • مقلد: یعنی کسانی که فرصت و تخصص رسیدن به کار با احکام و روایات فقهی را نداشته و برای مسائل شرعی خود نیاز به تقلید از یک متخصص دارند.
  • مجتهد: یعنی کسانی در مسائل شرعی متخصص شده اند و خودشان برخی مبناهای فقهی را بدست آورده اند ولی به حد فتوا دادن نرسیده اند، که این ها در مسائل شرعی حق تقلید نداشته و باید طبق علم خود عمل کرده و در مسائلی که برای آن ها روشن نشده است احتیاط کنند.
  • مرجع تقلید:کسی است که در همه مسائل دارای مبنا و دلیل بوده و باید بره مبانی فقهمی خود عمل و دیگران هم می توانند از او تقلید کنند.

حال اینکه آیا من می توانم تقلید نکنم؟

باید دید در کدام دسته از افراد بالا قرار می گیریم؟

اگر در دست اول هستیم، باید تقلید کنیم و اگر در دو دسته بعدی هستیم تقلید بر ما حرام می شود و باید به علم خودمان عمل کنیم.

هـ: اگر تقلید نکنم چه می شود؟

این هم از مسائلی است که زیاد سوال می شود! اگر تقلید نکنم چه می شود؟

در پاسخ باید بگوییم که اگر شخصی بدون علم کافی و بر اساس قواعد خودش که مبنای علمی درستی ندارند دست به انجام کارهای شرعی بزند، و در اصل عمل آن اعمال با واقعیتی که او علمش را ندارد سازگاری نداشته باشد، این عمل از او پذیرفته نمی شود و به نحوی مدیون بوده و باید آن را جبران نماید.

برای مثال با اتکا به علم خود، در وضو سهل انگاری کرده و اشتباه وضو می گرفته است، حال متوجه می شود که کار او اشتباه بوده است، در این زمان به خاطر اینکه در انتخاب مرجع و رجوع به مسائل شرعی سهل انگاری کرده بوده است، باید قضای آن اعمال را بجا آورد.

برای بروز بودن در خواندن پاسخ به شبهات اپلیکیشن روشنگر را نصب نمایید.

التماس دعا

یا حق

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *